Χριστούγεννα στον κόσμο


Τα Χριστούγεννα γιορτάζονται από όλες τις χριστιανικές χώρες του κόσμου με ιδιαίτερη λαμπρότητα. Βέβαια ο τρόπος που γιορτάζονται και οι παραδόσεις διαφέρουν από χώρα σε χώρα.

Στην Ιταλία, παρ’ όλο που υπάρχει Άγιος Βασίλης, ο Babbo Natale, τα δώρα φέρνει η Befana, στις 6 Ιανουαρίου. Πολλοί λένε οτι πρόκειται για μια γριά γυναίκα που ζούσε τον καιρό των Τριών Μάγων, αλλά δεν μπόρεσε να φέρει δώρα στο Χριστό. Από τότε, μοιράζει τα δώρα της στα παιδιά.

Στη Βενετία, τον Μεσαίωνα, ο Δόγης κι ο λαός πήγαιναν την νύχτα των Χριστουγέννων στο γειτονικό νησάκι του Αγίου Γεωργίου να προσκυνήσουν το λείψανο του Αγίου Στεφάνου. Στην παραλία του νησιού περίμεναν βενετσιάνικες αρχόντισσες ντυμένες στα μαύρα και στολισμένες με κοσμήματα, για να υποδεχτούν τον Δόγη και να τον συνοδέψουν μέχρι το ναό.

Μετά το τέλος της λειτουργίας όλη η λαμπρή συνοδεία έμπαινε στις γόνδολες και διασχίζοντας τα νερά ξαναγύριζαν στην πλατεία του Αγίου Μάρκου, όπου άρχιζε μεγάλο γλέντι, που συνεχιζόταν μέχρι το πρωί.

Στη Σικελία οι χωρικοί βγάζουν τα μεσάνυχτα των Χριστουγέννων νερό από τα πηγάδια και ραντίζουν τα ζώα τους, γιατί πιστεύουν ότι το νερό αυτό είναι αγιασμένο, επειδή την ίδια ώρα γεννιέται και ο Σωτήρας του κόσμου.

Στη Σαρδηνία πιστεύουν ότι όποιος γεννηθεί τη νύχτα των Χριστουγέννων και μάλιστα τα μεσάνυχτα, φέρει την ευλογία του Θεού όχι μόνο στους δικούς του αλλά και στους γείτονες των εφτά σπιτιών που βρίσκονται πιο κοντά στο δικό του.

Αγγλία – Σε μερικές βρετανικές περιοχές, υπάρχει ένα έθιμο του γλεντιού σε κήπους με μηλιές την παραμονή των Χριστουγέννων. Αυτό είναι μια παραλλαγή μιας ειδωλολατρικής τελετής. Αφού σκοτεινιάσει, οι αγρότες πηγαίνουν στα περιβόλια, σχηματίζουν παρέες γύρω από τα παλαιότερα δέντρα και πίνοντας μπύρα τραγουδούν τα κάλαντα.

Αξιόλογο είναι και το ότι πυροβολούν στα κλαριά για να διώξουν δήθεν τα κακά πνεύματα. Επίσης, πριν από χρόνια άφηναν τριγύρω γλυκίσματα για να καλοπιάσουν τα πνεύματα και να εξασφαλίσουν καλή σοδειά.

Στην Ιρλανδία τα παιδιά αφήνουν μεγάλους σάκους το βραδύ της παραμονής κοντά στο τζάκι και είναι παράδοση να αφήνουν μέντες και ένα ποτήρι Guinness για να δροσιστεί ο Άγιος Βασίλης

Στη Γαλλία τα Χριστούγεννα ονομάζονται ‘Noel‘. Κάθε οικογένεια στολίζει το χριστουγεννιάτικο δέντρο της συνήθως με τον παλιό παραδοσιακό τρόπο με κόκκινες κορδέλες και με πραγματικά άσπρα κεριά. Εάν έχουν έλατο στον κήπο τους το διακοσμούν επίσης με φωτάκια όλη την νύχτα. Ο Άγιος Βασίλης αποκαλείται Pere Noel. Το Χριστουγεννιάτικο γεύμα αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία για να συγκεντρωθεί η οικογένεια και αποτελείται από το καλύτερο κρέας (άπαχο) και κρασί.

Στην Ελβετία οι τέσσερις εβδομάδες προ των Χριστουγέννων εορτάζονται με πλούσια παραδοσιακά έθιμα, όπως το γιορτινό στεφάνι και το χριστουγεννιάτικο ημερολόγιο.Ο «Samichlaus» όπως ονομάζεται στη γερμανική πλευρά της Ελβετίας ο Άγιος Νικόλαος μοιράζει γλυκά και δώρα στα παιδιά στις 6 Δεκεμβρίου. Η παραμονή των Χριστουγέννων με όλα τα άλλα έθιμα του Δένδρου, τα κάλαντα, το γιορτινό τραπέζι και η λειτουργία των Χριστουγέννων χαρακτηρίζουν την ημέρα αυτή.

Στο Βέλγιο η Νύχτα των Χριστουγέννων περιλαμβάνει ένα γιορτινό γεύμα με ένα απεριτίφ και λιχουδιές και ακολουθούν θαλασσινά και γεμιστή γαλοπούλα. Το επιδόρπιο είναι το ‘Buche de Noel’ που είναι κέικ με κρέμα. Ο Άγιος Βασίλης ονομάζεται ‘Άγιος Νικόλαος‘ και φέρνει δώρα στα παιδιά στις 6 Δεκεμβρίου την ‘Ημέρα του Αγίου Νικολάου’ πολύ πριν από την Ημέρα των Χριστουγέννων. Τα Χριστούγεννα οι οικογένειες ανταλλάσσουν δώρα που έχουν βάλει κάτω από το δέντρο ή σε κάλτσα κοντά στη φωτιά και τα βρίσκουν το πρωί. Το Χριστουγεννιάτικο πρωινό αποτελείται από ένα ειδικό γλυκό ψωμί σε σχήμα μωρού που συμβολίζει το Νεογέννητο της Βηθλεέμ.

Οι Γερμανοί δίνουν ιδιαίτερη σημασία στο στολισμό των σπιτιών τους για τα Χριστούγεννα. Πολλά σπίτια έχουν ξύλινα πλαίσια που προσαρμόζουν ηλεκτρικά λαμπάκια και τα τοποθετούν στα παράθυρά τους καθώς και χρωματιστές φιγούρες από πολύχρωμο χαρτί που φαίνονται πολύ όμορφα από έξω. Συχνά φτιάχνουν και το ‘Adventskranz‘ που είναι γιρλάντα με φύλλα με 4 κεριά και που συμβολίζει την περίοδο των 4 εβδομάδων πριν τα Χριστούγεννα. Κάθε Κυριακή (του μήνα πριν τα Χριστούγεννα) ανάβει και άλλο κερί. Μερικά σπίτια στολίζουν και μια μικρή ξύλινη φάτνη με ένα μικρό στάβλο που συμβολίζει τη φάτνη της Βηθλεέμ. Ο Άγιος Βασίλης (‘Der Weihnachtsmann‘) φέρνει δώρα αργά το απόγευμα, πριν τη Βραδιά των Χριστουγέννων (24 Δεκεμβρίου), μετά την επιστροφή των χριστιανών από τις εκκλησίες. Τα δώρα βρίσκονται κάτω από το Χριστουγεννιάτικο δέντρο. Ένα μέλος της οικογένειας χτυπά την καμπάνα και καλεί όλους να μπουν στο δωμάτιο. Το δείπνο περιλαμβάνει κυπρίνο (ψάρι) ή χήνα.

Στην Αυστρία όπως και στις άλλες χώρες η περίοδος των εορτών ξεκινάει την τελευταία Κυριακή του Νοεμβρίου ή την πρώτη του Δεκεμβρίου.

Στα παραδοσιακά στεφάνια που κατασκευάζονται τις ημέρες αυτές τοποθετούνται κεριά. Κάθε Κυριακή που ακολουθεί ανάβουν και ένα ακόμη κερί μέχρι και την 24 Δεκεμβρίου.Τα δώρα στα παιδιά τα μοιράζει ο Άγιος Νικόλαος με βοηθό του τον Krampus στις 6 Δεκεμβρίου.

Το χριστουγεννιάτικο τραγούδι «Silent Night, Holy Night» το οποίο μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες, στην Ελληνική «Άγια Νύκτα», τραγουδήθηκε για πρώτη φορά στην Αυστρία στις αρχές του 19ου αιώνα.

Η εορταστική περίοδος τελειώνει επίσημα στις 2 Φεβρουαρίου, αν και οι Αυστριακοί θεωρούν ως τέλος τη εορταστικής περιόδου τα Θεοφάνια, στις 6 Ιανουαρίου. Τα παιδιά ντυμένα σαν τους τρεις Μάγους γυρίζουν τα σπίτια και τραγουδούν τα κάλαντα, εύχονται ένα ειρηνικό και ευλογημένο νέο έτος, ενώ τα χρήματα που συγκεντρώνουν τα προσφέρουν για φιλανθρωπικούς σκοπούς.

Τα στεφάνια κατασκευάζονται κάθε χρόνο σε πολλές παραλλαγές. Ποικίλουν από κλασσικά στρογγυλά με σκουροπράσινα κλαδιά πεύκου, κουκουνάρια και κόκκινους φιόγκους μέχρι τα πιο μοντέρνα με πολύχρωμα αλεξανδριανά. Αμέσως μετά το κόψιμο των κλαδιών τα περνούν πάνω από φλόγα κεριού για να διατηρηθούν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα.

Στην Φινλανδία ο κόσμος πιστεύει πως ο Άγιος Βασίλης ζει στο βόρειο τμήμα της χώρας που ονομάζεται Korvatunturi, βόρεια του Αρκτικού Κύκλου. Κόσμος από όλα τα μέρη της γης στέλνει εκεί, στο σπίτι του Άγιου Βασίλη γράμματα. Υπάρχει επίσης ένα μεγάλο πάρκο που συγκεντρώνει πολλούς τουρίστες και που ονομάζεται ‘Γη των Χριστουγέννων‘ στα βόρεια της Φιλανδίας κοντά στο σημείο που λέγεται πως ζει ο Άγιος Βασίλης. Η Νύχτα των Χριστουγέννων είναι ξεχωριστή για τους Φιλανδούς ενώ το πρωινό της επόμενης ημέρας αποτελείται από χυλό (κουρκούτι) ρυζιού και χυμό δαμάσκηνων. Υπάρχει και εδώ η παράδοση να στολίζουν έλατο στα σπίτια τους. Το δείπνο των Χριστουγέννων περιλαμβάνει μακαρόνια, γογγύλια, καρότα και πατάτες με μαγειρεμένο χοιρομέρι ή γαλοπούλα. Πολλές οικογένειες κρατούν την παράδοση και επισκέπτονται κοιμητήρια για να τοποθετήσουν κεριά στους τάφους των δικών τους. Όσο και αν φαίνεται παράξενο τα Φιλανδικά κοιμητήρια τις ημέρες των Χριστουγέννων είναι πολύ όμορφα. Τα παιδιά παίρνουν τα δώρα τους την Βραδιά των Χριστουγέννων, συνήθως από ένα μέλος της οικογένειας που έχει ντυθεί Άγιος Βασίλης. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν αρχίζουν να καταλαβαίνουν πως ο Άγιος Βασίλης στην πραγματικότητα είναι ο μεγαλύτερος αδελφός ή αδελφή τους.

 

Στην Πορτογαλία τα Χριστούγεννα λέγονται Natal. Τα πάντα περιστρέφονται γύρω απο τον MENLNO JESUS, το μικρό Χριστό που είναι το σύμβολο της αγάπης, της ειρήνης και της ευτυχίας. Στην Πορτογαλία, αυτές τις άγιες μέρες, δεν πρέπει ποτέ να κλείνουν την πόρτα σε κάποιον δυστυχισμένο.Ο Άγιος Βασίλης φέρνει δώρα στα παιδιά την Νύχτα των Χριστουγέννων και τα βάζει στο χριστουγεννιάτικο δέντρο ή σε ένα παπούτσι κοντά στο τζάκι. Το χριστουγεννιάτικο γεύμα για τους Πορτογάλους περιλαμβάνει ξερό μπακαλιάρο με βραστές πατάτες.

Στη Λετονία πιστεύουν πως ο Άγιος Βασίλης φέρνει δώρα σε κάθε μία από τις 12 ημέρες των Χριστουγέννων αρχής γενομένης από την Βραδιά των Χριστουγέννων. Συνήθως τα δώρα τοποθετούνται κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Το ξεχωριστό γεύμα της Ημέρας των Χριστουγέννων περιλαμβάνει μπιζέλια με μπέικον και σάλτσα, μικρές πίτες, λάχανο και λουκάνικα.

Στη Ρωσία  είχαν τη συνήθεια, τη νύχτα των Χριστουγέννων, να ντύνουν στα λευκά μια κοπέλα του σπιτιού και να τη βάζουν να παριστάνει την Παναγία. Για τους Ρώσους είναι σημαντικότερη η γιορτή της αλλαγής του χρόνου κατά την οποία ο ‘Πατέρας του Χιονιά‘ φέρνει δώρα στα παιδιά. Το χριστουγεννιάτικο τραπέζι περιλαμβάνει κέικ, πίτες και κρέας.

 

Στην Ουκρανία ο Παγωμένος Πατέρας φθάνει με το έλκηθρο, το οποίο σέρνουν μόνο τρείς τάρανδοι, ενώ τον συνοδεύει και ένα κοριτσάκι, το Κορίτσι-Νιφάδα, που φορά ένα λαμπερό μπλε κοστούμι με λευκή γούνα και ένα στέμμα που έχει το σχήμα μιας νιφάδας χιονιού.

Στη Σουηδία η πιο σημαντική ημέρα είναι η Νύχτα των Χριστουγέννων. Το δείπνο περιλαμβάνει χοιρινό, ρέγγα και κόκκινα φασόλια και είναι η στιγμή που ανταλλάσσουν δώρα τα μέλη της οικογένειας. Πολλοί προσέρχονται στις εκκλησίες νωρίς το πρωί της Ημέρας των Χριστουγέννων.

Οι Γιουγκοσλάβες νοικοκυρές έχουν ένα ευγενικό έθιμο: Ραντίζουν τα τραπεζομάντιλα τους με κρασί για να μη ντραπούν οι φιλοξενούμενοί τους αν λερώσουν κάποιο, μιας και θεωρείται ντροπή για το σαβουάρ βιβρ τους να λερώσει κάποιος προσκεκλημένος το τραπεζομάντιλο της οικοδέσποινας.

Στην Τσεχία, η 4η Δεκεμβρίου, ημέρα της εορτής της Αγίας Βαρβάρας, είναι αφιερωμένη στη μάρτυρα της περιόδου των πρώτων διωγμών των Χριστιανών. Από άκρη σε άκρη της Χώρας κόβονται κλαδιά κερασιάς και διατηρούνται στο νερό. Εάν έχουν ανθίσει μέχρι τα Χριστούγεννα φέρνουν καλή τύχη και πιθανόν ευνοϊκές προοπτικές για γάμο μέσα στην επόμενη χρονιά.

Τα κλαδιά της κερασιάς μαζί με μικρά φυτά Αλεξανδρινών και άλλα γιορτινά στολίδια τοποθετούνται μέσα σε ψάθινα καλάθια, συνθέτοντας δημιουργίες παραδοσιακού και μοντέρνου στυλ που κοσμούν το γιορτινό τραπέζι.

Στην Πολωνία, η περίοδος που προηγείται των Χριστουγέννων είναι ιδιαίτερα σημαντική καθώς μικροί και μεγάλοι απέχουν συνειδητά από πειρασμούς (κυρίως από γλυκά) στην προσπάθειά τους να έχουν εσωτερική γαλήνη και αρμονία.

Τα σπίτια και τα δωμάτιά τους φαντάζουν υπέροχα με πλούσιες χριστουγεννιάτικες διακοσμήσεις. Και εδώ κόκκινα ή μπλε αλεξανδριανά χρησιμοποιούνται στη παραδοσιακή διακόσμηση της Πολωνίας, σε συνδυασμό με κλαδιά από πεύκα.

Η παραμονή των Χριστουγέννων θεωρείται η πιο σημαντική ημέρα των εορτών. Μετά από μια ημέρα νηστείας η οικογένεια, από τους γηραιότερους μέχρι τα παιδιά, συγκεντρώνονται στο γιορτινό τραπέζι που ειδικά για τη περίσταση είναι περίτεχνα διακοσμημένο, ενώ το λευκό τραπεζομάντιλο θεωρείται πλέον απαραίτητο.

Μόλις το πρώτο αστέρι εμφανισθεί στον ουρανό η εορτή μπορεί να ξεκινήσει. Η έναρξη της εορτής γίνεται με το μοίρασμα του χριστουγεννιάτικου μπισκότου, ως ένδειξη αγάπης και συμφιλίωσης που συνοδεύεται με την ανταλλαγή θερμών ευχών.

Στο τραπέζι υπάρχει πάντα και ένα πιάτο άδειο σε περίπτωση που κάποιος επισκέπτης εμφανιστεί αναπάντεχα. Τα δώρα τοποθετούνται κάτω από το δένδρο των Χριστουγέννων και προσφέρονται από τον νεαρότερο σε ηλικία.

Σε αντίθεση με την αγγλοσαξονική παράδοση, τα δώρα δεν απευθύνονται σε καθορισμένα πρόσωπα. Έτσι, αυτά επιλέγονται να είναι γενικού ενδιαφέροντος ή χρήσης.

Στην Κένυα, λόγω του κλίματος, τα πράγματα είναι λίγο διαφορετικά: το χριστουγεννιάτικο γεύμα θυμίζει καλοκαιρινή ημέρα χαλάρωσης αφού αντί να φάνε γαλοπούλα κάνουν μπάρμπεκιου στον κήπο. Μάλιστα, εκεί στολίζουν τις εκκλησίες με μπαλόνια, λουλούδια και κορδέλες.

Στη Βραζιλία ο Άγιος Βασίλης ονομάζεται ‘Papai Noel‘. Για όσους διαθέτουν αρκετά χρήματα το γιορτινό χριστουγεννιάτικο τραπέζι περιλαμβάνει κοτόπουλο, γαλοπούλα, χοιρινό, ρύζι, σαλάτα, φρέσκα και ξερά φρούτα και μπύρα. Οι φτωχοί αρκούνται στο κοτόπουλο και το ρύζι.

Στο Μεξικό, οι άνθρωποι βγαίνουν στους δρόμους και πάνε όλοι μαζί στην εκκλησία τραγουδώντας χριστουγεννιάτικα τραγούδια και κρατώντας καμπάνες και κεριά

Όσο για τις Ελληνικές χριστουγεννιάτικες παραδόσεις ποικίλουν από περιοχή σε περιοχή. Τα βασικά στοιχεία όμως διατηρούνται σε όλες τις περιοχές με μικρές παραλλαγές. Κάλαντα, στόλισμα δέντρου, δώρα για τα παιδιά από τον Άγιο Βασίλη την Νύχτα των Χριστουγέννων ή της Πρωτοχρονιάς, γιορτινό τραπέζι με τη γαλοπούλα στην τιμητική της, μελομακάρονα και κουραμπιέδες. Γιορτή ξεχωριστή που γιορτάζεται από όλους τους Χριστιανούς και που, εκτός από τις παραδόσεις και το πλούσιο τραπέζι, καλό είναι να αποτελεί και το ερέθισμα για σκέψεις και πράξεις αγάπης όχι μόνο για τα κοντινά και συγγενικά μας πρόσωπα αλλά και για όλους τους συνανθρώπους μας. Εξάλλου το νόημα αυτής της τόσο σημαντικής γιορτής περικλείεται μόνο σε μια λέξη… Αγάπη !

Advertisements